Қабдеш Жұмаділов: Шыңғысханды Түргенде, Жаркентте туған деген өтірікті айтпауымыз керек

Қабдеш Жұмаділов: “Біз кешеге дейін тарихты кері оқып келдік. Ал қазір заман өзгерді. Тәуелсіз елміз. Сондықтан ащы да болса тарихты келер ұрпаққа дұрыс жеткізу парызымыз. Құдайға шүкір, қазір кезінде айтылмаған шындық айтылып жатыр. Тасқа басылып, қатталып жазылып жатыр. Елдің көзі ашылды. Бұрыс пен дұрысты таразылады. Тәубә! Қазір біз жоң­ғар заманынан өтіп, Шыңғысхан дәуірін зерттеуге көштік. […]

Ахмет Байтұрсыновты ату жазасына кескен қазақтың кім екенін білесіз бе?

Өткен ғасырдың басында «менің елім, менің жерім» деп ұрандап, қаймана қазақтың басын қосып, өз алдына жеке, азат мемлекет құруға тырысқан алаш арыстарының тағдырлары қасіретпен аяқталғаны белгілі. Алаш баласының бостан ел болуын аңсаған олардың ешқайысы большевиктік-коммунистік жүйенің темір шеңгелінен құтылып кете алмады. Исі қазақ үшін құрбан болды. Сол тұста алаш қозғалысының басында Әлихан, Ахмет, Міржақып секілді […]

Украиналық археолог қазақ әйелдеріне қатысты сенсациялық мәлімдеме жасады

Украиналық археолог, тарихшы, реставратор Татьяна Николаевна қазақ әйелдеріне қатысты сенсациялық мәлімдеме жасады. Ғалымның айтуынша, кезінде қазақ даласындағы арулардың үстіндегі киімді Батыстың бай-қуатты бикештерінің өзі кимек түгілі, армандай да алмапты. Өйткені қазақ әйелдері киген киім алтын мен күміс жіптерден тігіліп, бағалы болуы өзі бір алдына, одан бөлек дизайны жағынан, тіпті көмкерілген кестесі де ешкімге ұқсамайтын эксклюзив […]

Қазаққа жасалған қастандық… Ұмыт дейді… Ұмытпаймыз!

Нам предлагают забыть… Не забудем! Невозможно! Жатва темных сил! Речь о геноциде казахов путем массового голода в начале 30-годов прошлого столетия. Сухие цифры. По данным историка А. Левшина в середине 19-века казахов в империи насчитывалось около 3 млн человек. В переписи 1897 года казахов официально насчитали 3 млн 881 человеческих душ. По подсчетам известного демографа […]

Тұрсын Жұртбай: «Бір студент келіп “қазақтың жауы – Әлихан Бөкейхан” деген еді»

…Екі-үш мысал келтірейін. Жүз жылға жалға берген Тайуан аралын Қытай қайтарып алды. Ол үшін: «Бір мемлекет, екі түрлі қоғам» деген тұжырым енгізді. Яғни қытайдың бір бөлігі – социалистік, екіншісі капиталистік қоғамда қатар өмір сүріп жатыр. Қытайдың тұтастығын сақтау үшін Ден Сяу Пин осыған да барды. Қасым-Жомарт Тоқаев өзінің «Шуақ пен көлеңке» атты мемуарында шекараны анықтау […]

Предметы вооружения сарматов Западного Казахстана (фото)

В этом году фонды Национального музея Республики Казахстан пополнились интересными и разнообразными предметами вооружения населения раннего железного века Западного Казахстана. Особенного внимания заслуживают находки из могильника Тортоба, который расположен в Актюбинской области, Хобдинском районе, неподалеку от поселка Жиренкопа. Памятник представляет собой большой земляной курган, который окружен рвом, а близ кургана сооружены небольшие объекты, которые были […]

Ахмет Байтұрсыновтың 1920 жылғы Ленинге жазған хаты

В.И.Ленин жолдасқа Қырғыз (бұдан әрі – қазақ) ревкомы құрылған уақыттан бері 10 ай өтті. Ревкомның он айлық жұмысының қорытындысын шығара келгенде, ол өзінің ештеңе тындырмағанын айтуға тура келеді. Ревком жұмысы берекелі болмауын көптеген себептермен түсіндіруге болады, бірақ негізгі себеп екеу: 1) Қазақ өлкесін басқаруға қойылған Орталықтың өкілінде айқын көзқарас болған жоқ. Мұның себебі Қазақ өлкесінің […]

Шәкәрімнің 1924 жылы Толстойдан аударған әңгімесі

Шәкәрім Құдайбердіұлы 1924 жылы Лев Толстойдан «Алты әңгіме» аударған. Әрқайсысы өз айтары бар жазбалар болғандықтан, shynyrau.kz сіздердің назарларыңызға екінші әңгіме «Үш сауалды» ұсынып отыр. Әңгіме «Шәкәрім» журналының 2014 жылғы № 3 санынан алынды. Бір патша: «Үш түрлі нәрсені күні бұрын білген адам бақытты болар еді, – деп, – соны тауып берген кісіге көп сый беремін», […]

Қабдеш Жұмаділов: «Түп-тұқиянымнан өзіме дейін» бұл қып-қызыл өтірікке кұрылған кітап

Тәуелсіздік алған соң, жазушыларға көп еркіндік берілді. Кім нені жазамын, қалай жазамын десе де рұқсат. Еркіндіктің екі қыры бар. Жақсы жағы да, жаман жағы да. Еркіндікті пайдаланып, әркім өз ата-бабаларын мақтап, батыр етіп, би етіп, дана етіп көрсетуге тырысқандар да жеткілікті. Олар ақша беріп, каламы жүйрік журналистерді, жазушыларды жалдап, қойыртпақ дүниелер жасауға көшіп алды. Маған […]

Шәкір Әбеновтің қырық серкеш туралы әңгімесі

Ш.Әбенов мұражай-үйінің зал қараушысы Гүлназ Мырзаханова: Аймағының абызы атанған Шәкір атамен біз сол бір жылдары құдайы көрші болдық. Атаның бәйбішесі Серікбүбі апа мен менің әкем бір рудан еді. Ол кезде әкем марқұмның көзі тірі кезі. Ал, менің балалық шағым болатын.  Бір күні біздің үйде шай үстінде ақынның қызы Сана әкеме әзілдеп: – Нағашы! Маған қашан […]